Η αρχιτεκτονική μελέτη κατοικιών στο Παληό Καβάλας αφορά ένα οικόπεδο 3.560 τ.μ. με σχήμα τραπεζίου, που στενεύει καθώς πλησιάζει τη θάλασσα. Το έδαφος έχει φυσική κλίση προς την ακτή, στοιχείο που καθόρισε από την αρχή τον τρόπο κατανομής των όγκων πάνω του. Η θέση, μπροστά στη θάλασσα, θεωρείται ιδιαίτερα προνομιακή για το Παληό Καβάλας και πρόσφερε ένα σπάνιο πλεονέκτημα θέας, το οποίο έπρεπε να αξιοποιηθεί χωρίς να αλλοιωθεί από την έκταση της ανάπτυξης.
Οι παράγοντες της θέας, της κλίσης και του σχήματος του οικοπέδου, σε συνδυασμό με τον αριθμό των κατοικιών που έπρεπε να χωρέσουν σε αυτό, οδήγησαν στη χωροθέτηση σε τρεις παράλληλες ζώνες προς τη θάλασσα.
Το πρόγραμμα της μελέτης προέβλεπε τον σχεδιασμό έντεκα αυτοτελών κατοικιών διαφορετικού μεγέθους στο ίδιο οικόπεδο, καμία από τις οποίες δεν έπρεπε να περιορίζει τη θέα ή την ιδιωτικότητα της άλλης. Η κλίση του εδάφους έδωσε την απάντηση: οι κατοικίες κατανεμήθηκαν σε στάθμες που ακολουθούν το ανάγλυφο, ώστε κάθε μονάδα να διατηρεί τη δική της οπτική επαφή με τον ορίζοντα, ανεξάρτητα από τη θέση της.
Η αρχιτεκτονική μελέτη κατοικιών σε τρεις ζώνες προς τη θάλασσα
Οι έντεκα κατοικίες διατάσσονται σε τρεις ζώνες παράλληλα προς την ακτή, ώστε από κάθε μονάδα να υπάρχει οπτική φυγή προς τον ορίζοντα και να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή σχέση μεταξύ των κατοικιών. Στις δύο χαμηλότερες ζώνες, πιο κοντά στη θάλασσα, τοποθετούνται οι πέντε μεγαλύτερες κατοικίες, οι οποίες ακολουθούν ακριβώς τις ίδιες βασικές σχεδιαστικές αρχές μεταξύ τους. Οι υπόλοιπες έξι κατοικίες βρίσκονται στην ψηλότερη στάθμη, στο όριο του οικοπέδου με το πίσω όμορο, και μορφολογικά διαφοροποιούνται ελαφρώς η μία από την άλλη· η υψηλότερη θέση τους αντισταθμίζει την απόσταση από την ακτή, διατηρώντας τη θέα ανοιχτή πάνω από τις χαμηλότερες κατοικίες.
Δύο από τις έξι είναι μικρότερες σε μέγεθος και αντιστρέφουν τη συνήθη εσωτερική διάταξη: οι κύριοι χώροι διημέρευσης βρίσκονται στο πάνω επίπεδο αντί στο ισόγειο, ώστε να εκμεταλλεύονται καλύτερα το ύψος της στάθμης τους. Οι υπόλοιπες τέσσερις χτίζονται ανά ζεύγη σε σειρά, διατηρώντας ωστόσο αντίστοιχα μορφολογικά στοιχεία, υλικά και χρώματα με το υπόλοιπο συγκρότημα, ώστε η ενότητα του συνόλου να μην διαταράσσεται από τη διαφορετική τους θέση ή διάταξη.
Η λογική αυτή, της κατάτμησης σε ζώνες που ακολουθούν το ανάγλυφο αντί να το ισοπεδώνουν, επαναλαμβάνεται και σε άλλες μελέτες του γραφείου· όπως και στη διώροφη κατοικία στο Παληό, η αφετηρία παραμένει το ίδιο το οικόπεδο, όχι μια προκαθορισμένη φόρμα που επιβάλλεται σε αυτό.
Υλικά και μορφή των όγκων
Ο σχεδιασμός υιοθετεί απλούς ορθογώνιους όγκους, οι οποίοι εμπλουτίζονται στη συνέχεια με οριζόντια και κατακόρυφα στοιχεία που ορίζουν ή διαχωρίζουν τις επιμέρους ενότητες κάθε κατοικίας. Τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν είναι γυαλί, ξύλο, μέταλλο και φυσικές πέτρες, επιλεγμένα ώστε να αντέχουν στο θαλάσσιο κλίμα και να ενισχύουν τη σύγχρονη μορφή του συγκροτήματος. Η φυσική πέτρα συνδέει οπτικά τις κατοικίες με το έδαφος στο οποίο εδράζονται, το ξύλο και το μέταλλο ορίζουν τα οριζόντια και κατακόρυφα στοιχεία που εμπλουτίζουν τους όγκους, ενώ το γυαλί ανοίγει τους εσωτερικούς χώρους προς τη θέα. Η ίδια αρχή διέπει τη φιλοσοφία σχεδιασμού του γραφείου σε κάθε μελέτη μπροστά στη θάλασσα, όπου ο άνθρωπος, ο χώρος και η αλληλεπίδρασή τους παραμένουν οι κεντρικοί άξονες του σχεδιασμού.
Γύρω από τις έντεκα κατοικίες προβλέπεται εκτεταμένος υπαίθριος χώρος, με πισίνες και υπαίθριους καθιστικούς χώρους που φέρνουν τους κατοίκους σε άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Η διάταξη σε ζώνες εξασφαλίζει ότι η θέα προς τη θάλασσα παραμένει ανοιχτή από κάθε κατοικία, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τη θέση της στο οικόπεδο. Το έργο βρίσκεται σήμερα υπό κατασκευή, με τη μελέτη σχεδιασμού να έχει ολοκληρωθεί το 2022.
Οι πισίνες και οι υπαίθριοι χώροι ακολουθούν την ίδια λογική διαβαθμισμένων επιπέδων με τις κατοικίες, χωρίς να διακόπτουν τη συνέχεια του τοπίου προς τη θάλασσα. Το αποτέλεσμα είναι ένα συγκρότημα που, παρά τις διαφορές μεγέθους και μορφής ανάμεσα στις έντεκα κατοικίες, διατηρεί ενιαία ταυτότητα υλικών και σχεδιαστικών αρχών σε όλο το οικόπεδο.
